Συλλογές της ημέρας

Πολιτιστική και γενεαλογική ψηφιακή συλλογή Αττικής

Το έργο «Πολιτιστική και Γενεαλογική Ψηφιακή Συλλογή Αττικής» έχει αντικείμενο τη δημιουργία ενός ψηφιακά συγκροτημένου πολιτισμικού αποθέματος (digital assets), το οποίο προβάλλεται μέσα από την ανάπτυξη ενός ενιαίου δικτυακού τόπου. Παράλληλα, παρέχει πληροφορίες και οδηγίες για τη μεθοδολογία και τις τεχνικές του προγράμματος, κατευθύνει ερευνητές και κοινό στις πηγές και στη βιβλιογραφία, αποτελεί πόρο επικοινωνίας του προγράμματος με το παγκόσμιο κοινό και συγκροτεί μια δυνητική κοινότητα από ανθρώπους με κοινή καταγωγή, τοπικές αναφορές και ερευνητικά ενδιαφέροντα. Η δημιουργία του ψηφιακού αποθέματος αποτελεί προϊόν συνδυασμού έρευνας του ΙΜΕ και επικοινωνίας με το ενδιαφερόμενο κοινό και τους τοπικούς θεσμούς, οι οποίοι συμμετέχουν ενεργά, για πρώτη φορά, στη διαμόρφωση της ιστορικής γνώσης για την περιοχή τους. Για την επίτευξη αυτού του στόχου συνδυάζονται καθιερωμένες μορφές συλλογής και διαχείρισης της πληροφορίας με αντίστοιχες ψηφιακές τεχνικές και μεθόδους για τη δημιουργία δικτυακών και πολυμεσικών εφαρμογών. Το καινοτόμο στοιχείο του προγράμματος είναι η μεγάλης κλίμακας γραπτή επικοινωνία με το κοινό, καθώς και η υποβολή, ο έλεγχος και η ενημέρωση των στοιχείων σε οικογενειακή και τοπική κλίμακα. Πρόκειται για τη δημιουργία ενός -ουσιαστικά- διαδραστικού προγράμματος, το οποίο προβλέπει φόρμες επικοινωνίας και υποβολής στοιχείων, καθώς και δυνατότητες αναζήτησης και on-line εκπαίδευσης στη λογική και στις μεθόδους του προγράμματος. Η συνεκτικότητα του μνημονικού αποθέματος επιτυγχάνεται από τη δόμησή του σε επάλληλους κύκλους κοινωνικής ένταξης και ιστορικής εμπειρίας των μελών της μνημονικής κοινότητας και οργανώνεται αρχειακά στη λογική της ενότητας και της συνέχειας των συμβατικών και ψηφιακών αρχειακών συνόλων. Γεωγραφικά η πύλη καλύπτει το χώρο της περιφέρειας της Αττικής στην έκταση που είχε την περίοδο εκπόνησης του προγράμματος, 2006-2007, περιλαμβάνοντας έτσι και περιοχές που δεν εντάσσονταν στην Αττική κατά το Μεσοπόλεμο. Μέσα από τα τεκμήρια, τα κείμενα, τις συνεντεύξεις και τις ιστορίες των οικογενειών γίνονται αναφορές στην ιστορία της Μικράς Ασίας, του Πόντου και του Καυκάσου, της Θράκης και της ευρύτερης περιοχής της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, περιοχές από τις οποίες ξεκίνησε ο μεγάλος πληθυσμός των προσφύγων και των επαναπατρισθέντων Ελλήνων κατά τον 20ό αιώνα. Η σύνδεση με τη Διασπορά, με τη συμμετοχή μέσω Διαδικτύου στο πρόγραμμα ομογενών από διάφορες χώρες, επεκτείνει τη γεωγραφία του προγράμματος στα κέντρα του ελληνισμού της Διασποράς. Η κλιμακωτή ανάπτυξη της έρευνας και της παρουσίασης ξεκινά από τη διοικητική περιφέρεια, ακολουθώντας τη διαίρεση κατά νομούς και δήμους, και «κατεβαίνει» στο επίπεδο επιλεγμένων πιλοτικών οικισμών, όπου συντελείται ολοκληρωτική ανασύσταση πληθυσμιακών μονάδων, και στο επίπεδο των οικογενειών και των προσώπων, για τις εξαιρετικές περιπτώσεις των «πληροφορητών» και όσων υποβάλουν στοιχεία, ντοκουμέντα ή φωτογραφίες. Xρονικά, η πύλη αναφέρεται καταρχήν σε αυτό που έχει διατηρηθεί σήμερα στη μνήμη μας, στις μαρτυρίες και στα κειμήλια που έχουμε. Kαλύπτει ιστορικά κυρίως τον 20ό αιώνα, αλλά με αναφορές και στο απώτερο παρελθόν των κοινοτήτων που παρουσιάζει. Δομικά η πύλη αναπτύσσεται γύρω από τρεις θεματικούς τόπους: «οικογενειακή μνήμη» (γενεαλογία, ιστορία των πληθυσμών), «επικοινωνιακή μνήμη» (αυτοβιογραφία - μαρτυρία) και «πολιτισμική μνήμη» (τοπική ιστορία, κειμήλια, φωτογραφίες, χάρτες, ίχνη στο δημόσιο χώρο). Οι τρεις αυτοί θεματικοί τόποι αντιστοιχούν στα τρία υποπρογράμματα συλλογής και παρουσίασης του υλικού: Γεναλογία, Μαρτυρίες, Ιστορία Μου. Για την επίτευξη αυτού του στόχου συνδυάζονται καθιερωμένες μορφές συλλογής και διαχείρισης της πληροφορίας με αντίστοιχες ψηφιακές τεχνικές και μεθόδους για τη δημιουργία δικτυακών και πολυμεσικών εφαρμογών. Το καινοτόμο στοιχείο του προγράμματός μας είναι η μεγάλης κλίμακας γραπτή επικοινωνία με το κοινό, καθώς και υποβολή, ο έλεγχος και η ενημέρωση των στοιχείων σε οικογενειακή και τοπική κλίμακα. Το έργο αναπτύσσεται από τους ερευνητές και το τεχνικό προσωπικό του ΙΜΕ, με ένα δίκτυο εξωτερικών συνεργατών και εθελοντών και με την ενεργό συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών, των κοινοτήτων των προσφύγων, οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης, ιδιωτών και λοιπών φορέων.

Αρχείο Γεώργιου Μπούσιου

Ο Γεώργιος Μπούσιος (Γρεβενά, 1875 – Αθήνα, 1929) ήταν από τους πρωτοπόρους του Μακεδονικού Αγώνα στην περιφέρειά του. Βουλευτής στο οθωμανικό κοινοβούλιο το 1908, μέλος της «Οργανώσεως Κωνσταντινουπόλεως» υπερασπίστηκε τα δικαιώματα των εθνοτήτων της οθωμανικής αυτοκρατορίας. Το 1915 εκλέχτηκε για πρώτη φορά βουλευτής Κοζάνης στο ελληνικό κοινοβούλιο, ως ηγετικό στέλεχος του ανεξάρτητου συνδυασμού του Ίωνα Δραγούμη. Ανέλαβε μάλιστα την ηγεσία του συνδυασμού μετά τη δολοφονία του τελευταίου. Βουλευτής για μακρύ χρονικό διάστημα (1915-1922, 1926-1928) φιλοβασιλικός αλλά αντίθετος του Γούναρη, αρνήθηκε την πρόταση να σχηματίσει κυβέρνηση τον Μάρτιο του 1922. Ανέλαβε ωστόσο υπουργός Εσωτερικών στην κυβέρνηση Τριανταφυλλάκου, μετά την κατάρρευση του μικρασιατικού μετώπου. Η οικογένεια Μπούσιου κατείχε κτήματα στην περιοχή των Γρεβενών, όπου καλλιεργούσε καπνά, σιτηρά, οπωροκηπευτικά κ.ά. Το αρχείο περιλαμβάνει υπομνήματα, αναφορές, σημειώματα και αλληλογραφία που αφορούν την πολιτική δραστηριότητα του Γεωργίου Μπούσιου καθώς και την οικογενειακή και προσωπική αλληλογραφία των αδελφών Μπούσιου (Γεωργίου, Δημητρίου, Βασιλείου, Ελισάβετ, Αγγελικής). Το υλικό το σχετικό με την πολιτική δραστηριότητα του Γεωργίου αφορά την θητεία του στο οθωμανικό και ελληνικό κοινοβούλιο και τις βουλγαρικές ακρότητες στη Μακεδονία μετά τον Α΄ Βαλκανικό Πόλεμο. - Οθωμανικό κοινοβούλιο: Πολιτική του κόμματος «Ενώσεως και Προόδου», αιτήματα Αλβανών Λαμπουριάς προς την κυβέρνηση, κτηματικά ζητήματα μονής Ολυμπιώτισσας Ελασόνας, φυλλάδιο "Le diagnostique de la Turquie actuelle", έγγραφα στα οθωμανικά κ.ά. [1908-1910]. Χειρόγραφη αναφορά για τις βουλγαρικές ακρότητες στη Μακεδονία μετά τον Α΄ Βαλκανικό Πόλεμο και επιστολή του πρίγκιπα Νικολάου προς τον βούλγαρο στρατηγό Hessaptcief για το θέμα (1913). - Ελληνικό κοινοβούλιο: Υπομνήματα και επιστολές των: νομάρχη Πέλλας, μητροπολίτη Γρεβενών Αιμιλιανού, Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Αθηνών, υποδιοικητή Γρεβενών Εμμ. Κωνσταντινίδη, ηγουμένων μονών Σπηλαίου και Ζάβορδας, Σπ. Ευθυμιάδη, Στέφανου Λαδά, Στέφανου Σταματόπουλου, διαφόρων δασκάλων, ακτημόνων και μακεδόνων στρατιωτών σχετικά με το κίνημα Εθνικής Αμύνης Θεσσαλονίκης και τη συμπεριφορά των Γάλλων στρατιωτών στο Κηπουριό Γρεβενών (1916-1917) (βλ. επιστολές του Σπ. Ευθυμιάδη στον υποφ. 1.3). Επίσης υπομνήματα και επιστολές για την εκπαίδευση των ελληνικών και ξενόφωνων πληθυσμών της Μακεδονίας και την κατάσταση των δασκάλων της περιοχής, την αποκατάσταση ακτημόνων, τα κτηματικά ζητήματα των μονών Σπηλαίου και Ζάβορδας, τη Μικρασιατική Εκστρατεία (κίνημα Εθνικής Αμύνης στη Σμύρνη, απόψεις για την πολιτική κατάσταση και την εξωτερική πολιτική, αποστράτευση μακεδόνων στρατιωτών κ.ά.), την πολιτική δραστηριότητα Μπούσιου, τη λειτουργία του Ωδείου Εθνικής Μουσικής κ.ά. Αλληλογραφία μελών της οικογένειας: Οικογενειακή του Γεωργίου με τους αδελφούς του Δημήτριο (σχετικά με την καλλιέργεια των κτημάτων της οικογένειας, 1925-1927), Βασίλειο και Αγγελική, προσωπική του Γ. Μπούσιου με την «Ανώνυμη Οθωμανική Συνεργατική Εταιρία Τυρεμπόρων» στην Κωνσταντινούπολη, της οποίας φαίνεται ότι ήταν σημαίνων στέλεχος, και άλλους (1913-1927). Αλληλογραφία του Βασίλειου Μπούσιου με τους Αθανάσιο Μπούσιο και τον Ιωάννη Μακρή (1908-1911). Αλληλογραφία του Δημητρίου, της Ελισάβετ και της Αγγελικής Μπούσιου (1914-1962) και ποικίλα.

Για προγραμματιστές

Εργαλεία προγραμματιστών

Είστε προγραμματιστής και σας φάνηκε ενδιαφέρον το μητρώο; Μπορείτε να έχετε τις συλλογές του μητρώου για επεξεργασία μέσω γνωστών πρωτοκόλλων.

Μάθετε περισσότερα...

Καλώς ήλθατε στα Μητρώα Πόρων Ανθρωπιστικών Σπουδών.

Το εργαλείο αυτό αναπτύχθηκε στο πλαίσιο του έργου DARIAH-ΑΤΤΙΚΗ Ανάπτυξη της ελληνικής ερευνητικής υποδομής για τις ανθρωπιστικές επιστήμες ΔΥΑΣ.

Μέσω αυτού ο χρήστης ερευνητής ή μελετητής των ανθρωπιστικών επιστημών και των τεχνών μπορεί να αναζητήσει πληροφορίες τόσο για φορείς (οργανισμούς ή ιδιώτες) της Ελλάδας, όσο και για τις συλλογές, φυσικές και ψηφιακές, που κατέχουν ή διαχειρίζονται.

Oι χρήστες του εργαλείου αξιοποιούν την προσφερόμενη τεχνογνωσία και τους διαθέσιμους ψηφιακούς πόρους για την αναβάθμιση της ποιότητας της έρευνάς τους ή και για εκπαιδευτικούς σκοπούς.

Οι διαχειριστές πολιτιστικών συλλογών (αρχειονόμοι, βιβιοθηκονόμοι, επιμελητές μουσείων) αξιοποιούν τη συλλογική τεχνογνωσία για την ευρύτερη δυνατή κοινωνική αξιοποίηση των ψηφιακών πόρων των ανθρωπιστικών επιστημών και της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Το περιεχόμενο του ψηφιακού εργαλείου εμπλουτίζεται και επικαιροποιείται συνεχώς με φιλοδοξία τη διάδοση του ελληνικού αναλογικού και ψηφιακού περιεχομένου και την πρόσβαση σε επιστημονικό περιεχόμενο. Γι’ αυτό και η συμβολή των χρηστών είναι απαραίτητη.

Το έργο κατέστη εφικτό χάρη και στην πολύτιμη συνδρομή των υπευθύνων των φορέων στους οποίους απευθύνθηκε το ΔΥΑΣ, τους οποίους και ευχαριστούμε θερμά.

Για διορθώσεις, επικαιροποιήσεις στοιχείων ή και για εισαγωγή νέων οργανισμών και συλλογών παρακαλούμε να συμπληρώσετε τις αντίστοιχες φόρμες:

  • φόρμα οργανισμών
  • φόρμα συλλογών
και να τις στείλετε στο dyas@academyofathens.gr