Συλλογές της ημέρας

O Σχηματισμός των Λέξεων στην Αρχαία Ελληνική (Albert Debrunner)

Ο Σχηματισμός των Λέξεων στην Αρχαία Ελληνική αποτελεί μεταφορά σε ψηφιακή βάση δεδομένων του εγχειριδίου Griechische Wortbildungslehre του γερμανού ελληνιστή ALBERT DEBRUNNER (μετάφρ. Ηλίας Τσιριγκάκης, επιμ. Ε. Πετρούνιας). Προσφέρει μια ακτινογραφία του ελληνικού λεξιλογίου, μελετώντας τις κατασκευαστικές αρχές των λέξεων και τους στενούς δεσμούς ετυμολογίας και σημασίας. Στόχος του είναι να συμβάλει με διπλό τρόπο στη σωστή κατανόηση της αρχαίας γλώσσας: να δείξει (α) ότι η γνώση ενός αριθμού θεμάτων και της λειτουργίας παραγωγικών παραθημάτων μπορεί σχετικά εύκολα να οδηγήσει στην κατανόηση της σημασίας μεγάλου αριθμού λέξεων· και (β) ότι είναι σφαλερή η ταύτιση μορφολογικών παραγωγών και λεξικών σημασιών. Η πλοήγηση μπορεί να γίνει με τρεις τρόπους: (α) Μέσω των αναλυτικών Περιεχομένων ανά κεφάλαιο και ενότητες. (β) Μέσω των δύο Πινάκων που δίνουν πρόσβαση στα κεφάλαια της Σύνθεσης και της Παραγωγής των Λέξεων. (γ) Μέσω των τριών Ευρετηρίων, όπου μπορεί κανείς να αναζητήσει (Ι) συγκεκριμένες Ελληνικές λέξεις και συνθετικά, (ΙΙ) Θέματα - Επιθήματα και (ΙΙΙ) ειδικούς Όρους. Τέλος, έχουν προστεθεί δύο συμπληρωματικοί Κατάλογοι, με την Απόδοση των γερμανικών όρων στην ελληνική μετάφραση και τους Συγγραφείς που αναφέρονται στο κείμενο με ένδειξη του αιώνα χρονολόγησής τους.

Μετονομασίες των Οικισμών της Ελλάδας

Το Ινστιτούτο Νεοελληνικών Ερευνών αναγνωρίζοντας τη σημασία της μελέτης των τοπωνυμίων στη νεότερη ελληνική ιστορία, έχει εντάξει στις ερευνητικές του δραστηριότητες τη μελέτη των ονομασιών των οικισμών, των τοπωνυμίων και των μικροτοπωνυμίων, ιδιαίτερα στο πλαίσιο του ευρύτερου ερευνητικού προγράμματος «Ιστορία των οικισμών της Ελλάδος, 15ος - 20ός αιώνας». Προϊόν του παραπάνω προγράμματος υπήρξε η ηλεκτρονική βάση δεδομένων «Μετονομασίες οικισμών της Ελλάδος» που συγκροτήθηκε με σκοπό την καταγραφή όσων οικισμών μετονομάστηκαν με επίσημες διοικητικές πράξεις. Προς το παρόν έχουν καταγραφεί οι μετονομασίες που διενεργήθηκαν την περίοδο 1913-1996, από μία εποχή δηλαδή που πυκνώνει η πρακτική αλλαγής των ονομασιών οικισμών και κοινοτήτων, λόγω και της εισδοχής νέων εδαφών στην ελληνική επικράτεια αλλά και της διοικητικής αναδιοργάνωσης στο επίπεδο της αυτοδιοίκησης. Συνολικά έχουν καταγραφεί μέχρι στιγμής 4.413 μετονομασίες οικισμών, οι οποίες κατανέμονται ως εξής ανά γεωγραφικό διαμέρισμα: Μακεδονία 1.805, Πελοπόννησος 827, Στερεά Ελλάδα 519, Θεσσαλία 487, Ήπειρος 454, Θράκη 98, Κρήτη 97, Νησιά Αιγαίου 79, Επτάνησα 47. Στη βάση δίνονται σε χωριστά πεδία ο νομός, η επαρχία, ο δήμος ή η κοινότητα που εντάσσεται ο οικισμός, ο κωδικός του οικισμού, η ονομασία του οικισμού κατά τη στιγμή της μετονομασίας του και το νέο όνομα που έλαβε, οι τυχόν παραλλαγές στην εκφορά της παλαιάς ή της νέας ονομασίας, η ημερομηνία της πράξης μετονομασίας και το φύλλο της Εφημερίδας της Κυβερνήσεως στο οποίο δημοσιεύτηκε. Η μεταγραφή των ελληνικών χαρακτήρων σε λατινικούς έγινε με βάση το Ελληνικό Πρότυπο του ΕΛΟΤ 743, 2η έκδοση. Επιστημονικός υπεύθυνος του προγράμματος είναι ο Λεωνίδας Καλλιβρετάκης. Ο Δημήτρης Δημητρόπουλος είχε την επιστημονική επίβλεψη του συγκεκριμένου έργου, ενώ η Κατερίνα Δέδε έφερε εις πέρας τη συστηματική τεκμηρίωση, ενημέρωση, ταξινόμηση και έλεγχο των στοιχείων και την τελική επιμέλεια της βάσης δεδομένων. Στην τελική φάση του έργου συνεργάστηκε και η Ελένη Κυραμαργιού. Περιεχόμενο Εγγραφές με ιστορικές και διοικητικές πληροφορίες των μετονομασιών. Μέγεθος βάσης Περιλαμβάνει 4.413 εγγραφές. Ενημέρωση βάσης H βάση δεδομένων θα συνεχίσει να ενημερώνεται ετησίως, μέχρι την ολοκλήρωση της καταγραφής του συνόλου των μετονομασιών των οικισμών της Ελλάδας. Πρόσβαση στη συλλογή Ελεύθερη ηλεκτρονική πρόσβαση μέσω του Διαδικτυακού τόπου. ωση για τα πνευματικά δικαιώματα του υλικού

Για προγραμματιστές

Είστε προγραμματιστής και σας φάνηκε ενδιαφέρον το μητρώο; Μπορείτε να έχετε τις συλλογές του μητρώου για επεξεργασία μέσω γνωστών πρωτοκόλλων.

Μάθετε περισσότερα...

Καλώς ήλθατε στα Μητρώα Πόρων Ανθρωπιστικών Σπουδών.

Το εργαλείο αυτό αναπτύχθηκε στο πλαίσιο του έργου DARIAH-ΑΤΤΙΚΗ Ανάπτυξη της ελληνικής ερευνητικής υποδομής για τις ανθρωπιστικές επιστήμες ΔΥΑΣ.

Μέσω αυτού ο χρήστης ερευνητής ή μελετητής των ανθρωπιστικών επιστημών και των τεχνών μπορεί να αναζητήσει πληροφορίες τόσο για φορείς (οργανισμούς ή ιδιώτες) της Ελλάδας, όσο και για τις συλλογές, φυσικές και ψηφιακές, που κατέχουν ή διαχειρίζονται.

Oι χρήστες του εργαλείου αξιοποιούν την προσφερόμενη τεχνογνωσία και τους διαθέσιμους ψηφιακούς πόρους για την αναβάθμιση της ποιότητας της έρευνάς τους ή και για εκπαιδευτικούς σκοπούς.

Οι διαχειριστές πολιτιστικών συλλογών (αρχειονόμοι, βιβιοθηκονόμοι, επιμελητές μουσείων) αξιοποιούν τη συλλογική τεχνογνωσία για την ευρύτερη δυνατή κοινωνική αξιοποίηση των ψηφιακών πόρων των ανθρωπιστικών επιστημών και της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Το περιεχόμενο του ψηφιακού εργαλείου εμπλουτίζεται και επικαιροποιείται συνεχώς με φιλοδοξία τη διάδοση του ελληνικού αναλογικού και ψηφιακού περιεχομένου και την πρόσβαση σε επιστημονικό περιεχόμενο. Γι’ αυτό και η συμβολή των χρηστών είναι απαραίτητη.

Το έργο κατέστη εφικτό χάρη και στην πολύτιμη συνδρομή των υπευθύνων των φορέων στους οποίους απευθύνθηκε το ΔΥΑΣ, τους οποίους και ευχαριστούμε θερμά.

Για διορθώσεις, επικαιροποιήσεις στοιχείων ή και για εισαγωγή νέων οργανισμών και συλλογών παρακαλούμε να συμπληρώσετε τις αντίστοιχες φόρμες:

  • φόρμα οργανισμών
  • φόρμα συλλογών
και να τις στείλετε στο dyas@academyofathens.gr