Συλλογές της ημέρας

Πολιτιστικός Θησαυρός της Ελληνικής Γλώσσας

Ο Πολιτιστικός Θησαυρός της Ελληνικής Γλώσσας είναι μια ψηφιοποιημένη πρωτογενής πολιτιστική συλλογή κειμένων της νεοελληνικής γραμματείας, που περιλαμβάνει κυρίως αντιπροσωπευτικά κείμενα συγγραφέων από όλα τα λογοτεχνικά είδη. Ειδικότερα, τα κείμενα αντιπροσωπεύουν μια μεγάλη περίοδο της νεοελληνικής γραμματείας που ξεκινά από το νεοελληνικό Διαφωτισμό (τέλη του 18ου αιώνα - αρχές 19ου αιώνα) και φθάνει μέχρι τη σημερινή εποχή. Στη συλλογή ανθολογούνται οι σημαντικότεροι Έλληνες λογοτέχνες και τα σημαντικότερα έργα τους, έτσι ώστε να καταδεικνύεται η ιστορική εξέλιξη της ελληνικής γλώσσας και να παρουσιάζονται τα θέματα και οι έννοιες που χαρακτηρίζουν τις διάφορες τάσεις και τα ρεύματα που κυριάρχησαν στα ελληνικά Γράμματα κατά τους δύο τελευταίους αιώνες. Παράλληλα, ανθολογούνται κείμενα της ελληνικής γραμματείας δοκιμιακού χαρακτήρα, στα οποία εκτίθενται οι διαφορετικές απόψεις και η προβληματική των λογίων σχετικά με το ποια μορφή γλώσσας θα έπρεπε να καθιερωθεί στο γραπτό λόγο. Προβάλλονται οι γλωσσικές θέσεις όλων των γλωσσικών παρατάξεων, δηλαδή των υποστηρικτών της ομιλούμενης γλώσσας, της δημοτικής, των υποστηρικτών της καθαρεύουσας, αλλά και εκείνων που υποστήριξαν τη μεικτή γλώσσα. Επίσης, παρουσιάζονται αντιπροσωπευτικά κείμενα παιδείας (κριτική, δοκίμιο, επιστολή) διαφόρων περιόδων που δείχνουν το πνευματικό κλίμα της εποχής και την εξέλιξη της ελληνικής γλώσσας στο γραπτό λόγο. Δομή ενοτήτων Σε κάθε ενότητα παρατίθεται σύντομη εισαγωγή με γραμματολογικά στοιχεία για την περίοδο που εξετάζεται και τα λογοτεχνικά ή άλλα ρεύματα τα οποία επηρέασαν τους συγγραφείς και εξηγείται το σκεπτικό της επιλογής των συγκεκριμένων κειμένων. Σε κάθε επιμέρους κείμενο της ενότητας δίνεται ένα σύντομο σχόλιο που αφορά στην μορφή και στο περιεχόμενό του, την επίδραση που είχε στην εποχή του, καθώς επίσης και τη γλώσσα στην οποία είναι γραμμένο. Κριτήρια ανθολόγησης Η ανθολόγηση των συγγραφέων έγινε με κριτήρια χρονολογικά και λογοτεχνικά, πότε δηλαδή γεννήθηκε και έζησε ο κάθε λογοτέχνης, από πού επηρεάστηκε, σε ποιο ρεύμα εντάσσεται κτλ. Γι’ αυτό έγινε προσπάθεια να υπάρχουν αντιπροσωπευτικά έργα από κάθε τάση, ρεύμα ή σχολή καθώς επίσης και αντιπροσωπευτικά έργα από τη γυναικεία λογοτεχνία, που τα τελευταία χρόνια εμφανίζεται δυναμικά στο προσκήνιο. Σε κάθε περίπτωση, η χρονολογική και ειδολογική κατάταξη των κειμένων δεν έγινε με απολύτως αυστηρά κριτήρια, δεδομένου ότι η ζωή πολλών συγγραφέων καλύπτει χρονικά περισσότερες από δύο λογοτεχνικές περιόδους ή σχολές, οπότε και εντάχθηκαν εκεί όπου έδωσαν το ουσιαστικότερο συγγραφικό τους στίγμα. Κατά την παράθεση των κειμένων δίνεται επίσης ο χρόνος δημοσίευσης των κειμένων και η συλλογή στην οποία ανήκουν, όπου είναι αναγκαίο. Τεκμηρίωση υλικού Η παρούσα συλλογή λογοτεχνικών έργων (δεδομένα) συνοδεύεται από εκτενή τεκμηρίωση (μεταδεδομένα) η οποία περιλαμβάνει χρήσιμες πληροφορίες για τον αναγνώστη, ώστε να διαμορφώσει μια πλήρη εικόνα γύρω από τον συγγραφέα, το έργο του και την εποχή του. Έτσι, για κάθε κείμενο και συγγραφέα υπάρχει φωτογραφικό υλικό, βιογραφία, εργογραφία, βιβλιογραφία, κριτική και αναφορά στα ρεύματα και τις σχολές στις οποίες εντάσσεται το κάθε κείμενο. Οι ημερομηνίες που τίθενται δίπλα στα κείμενα αντιπροσωπεύουν τον χρόνο της Α' έκδοσης. Η υλοποίηση των παραπάνω έργων έγινε από το ΙΕΛ και κυρίως από το Τμήμα Ηλεκτρονικής Λεξικογραφίας και Γλωσσικών Πόρων (ΤΗΛ) του ΙΕΛ. Ο υπεύθυνος του ΤΗΛ (Δρ. Νικόλαος Γλάρος) υπήρξε και επιστημονικός υπεύθυνος και συντονιστής των δύο αυτών έργων. Σημαντική υπήρξε και η συνδρομή εξωτερικών συνεργατών, όπως αναφέρεται ακολούθως. Την ευθύνη της επιλογής των νέων λογοτεχνικών κειμένων και συγγραφέων που θα εμπλούτιζαν την αρχική συλλογή κειμένων, που διέθετε το ΙΕΛ, και θα διαμόρφωναν την πολιτιστική συλλογή κειμένων ΠΟΘΕΓ, είχε ο κ. Νεόφυτος Χαριλάου, Δρ. Νεοελληνικής Φιλολογίας. Ο κ. Χαριλάου είχε επίσης και την ευθύνη της φιλολογικής επιμέλειας των κειμένων της συλλογής. Η επιστημονική τεκμηρίωση της συλλογής ΠΟΘΕΓ έγινε από τον κ. Νεόφυτο Χαριλάου και την κ. Πολυξένη Μπίστα, Δρ. Νεοελληνικής Φιλολογίας, (καθώς και από φιλολόγους του ΙΕΛ). Η μετάφραση στα Γαλλικά του περιεχομένου της επιστημονικής τεκμηρίωσης έγινε από την μεταφράστρια κ. Christine Cooreman . Η μετάφραση στα Αγγλικά του περιεχομένου της επιστημονικής τεκμηρίωσης έγινε από τους μεταφραστές: Κατερίνα Χρυσανθοπούλου, Σωτήρη Λεβέντη, Ιφιγένεια Βρεττοπούλου (καθώς και από φιλολόγους-μεταφραστές του ΙΕΛ). Η υλοποίηση του διαδικτυακού τόπου ΠΟΘΕΓ έγινε από την εταιρεία HYPERTECH IT SOLUTIONS, η οποία επίσης ανέλαβε και την ψηφιοποίηση του κειμενικού υλικού. Η σχεδίαση των γραφικών του ιστοτόπου ΠΟΘΕΓ έγινε από τις γραφίστριες: κ. Μαριάννα Τσιόνκη ( HYPERTECH ) και κ. Άρτεμη Γλάρου.

Αρχείο Στρατή Βελουδάκη

Ιδιαίτερης σημασίας είναι το υλικό, του Αρχείου Στρατή Βελουδάκη, καπετάνιου του Ελληνικού Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού (ΕΛΑΣ). Αφορά 5 φακέλους, που καλύπτουν το χρονικό διάστημα 1935-1989. Περιλαμβάνει βιογραφίες, σημειώσεις από τη δράση του αγωνιστή, έγγραφα, ημερολόγια, ομιλίες, αλληλογραφία, δημοσιεύματα, αλλά και εφημερίδες.

Για προγραμματιστές

Είστε προγραμματιστής και σας φάνηκε ενδιαφέρον το μητρώο; Μπορείτε να έχετε τις συλλογές του μητρώου για επεξεργασία μέσω γνωστών πρωτοκόλλων.

Μάθετε περισσότερα...

Καλώς ήλθατε στα Μητρώα Πόρων Ανθρωπιστικών Σπουδών.

Το εργαλείο αυτό αναπτύχθηκε στο πλαίσιο του έργου DARIAH-ΑΤΤΙΚΗ Ανάπτυξη της ελληνικής ερευνητικής υποδομής για τις ανθρωπιστικές επιστήμες ΔΥΑΣ.

Μέσω αυτού ο χρήστης ερευνητής ή μελετητής των ανθρωπιστικών επιστημών και των τεχνών μπορεί να αναζητήσει πληροφορίες τόσο για φορείς (οργανισμούς ή ιδιώτες) της Ελλάδας, όσο και για τις συλλογές, φυσικές και ψηφιακές, που κατέχουν ή διαχειρίζονται.

Oι χρήστες του εργαλείου αξιοποιούν την προσφερόμενη τεχνογνωσία και τους διαθέσιμους ψηφιακούς πόρους για την αναβάθμιση της ποιότητας της έρευνάς τους ή και για εκπαιδευτικούς σκοπούς.

Οι διαχειριστές πολιτιστικών συλλογών (αρχειονόμοι, βιβιοθηκονόμοι, επιμελητές μουσείων) αξιοποιούν τη συλλογική τεχνογνωσία για την ευρύτερη δυνατή κοινωνική αξιοποίηση των ψηφιακών πόρων των ανθρωπιστικών επιστημών και της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Το περιεχόμενο του ψηφιακού εργαλείου εμπλουτίζεται και επικαιροποιείται συνεχώς με φιλοδοξία τη διάδοση του ελληνικού αναλογικού και ψηφιακού περιεχομένου και την πρόσβαση σε επιστημονικό περιεχόμενο. Γι’ αυτό και η συμβολή των χρηστών είναι απαραίτητη.

Το έργο κατέστη εφικτό χάρη και στην πολύτιμη συνδρομή των υπευθύνων των φορέων στους οποίους απευθύνθηκε το ΔΥΑΣ, τους οποίους και ευχαριστούμε θερμά.

Για διορθώσεις, επικαιροποιήσεις στοιχείων ή και για εισαγωγή νέων οργανισμών και συλλογών παρακαλούμε να συμπληρώσετε τις αντίστοιχες φόρμες:

  • φόρμα οργανισμών
  • φόρμα συλλογών
και να τις στείλετε στο dyas@academyofathens.gr