Αρχείο Ίωνος Δραγούμη

Τίτλος

Αρχείο Ίωνος Δραγούμη

Φορέας

Γεννάδειος Βιβλιοθήκη

Εναλλακτικός Τίτλος

English : Ion Dragoumis Papers (Διεθνής)

Περιγραφή

Greek : Ο Ίων Δραγούμης διαδραμάτισε κεντρικό ρόλο στην ελληνική πολιτική σκηνή των αρχών του εικοστού αιώνα. Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1878 όπου και ολοκλήρωσε τις γυμνασιακές και πανεπιστημιακές του σπουδές αποφοιτώντας από τη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Mε την έναρξη του Ελληνοτουρκικού πολέμου ο Δραγούμης υπηρέτησε ως εθελοντής και ολοκλήρωσε στη συνέχεια τη στρατιωτική του θητεία στο πεζικό. Το 1899 προσελήφθη στη διπλωματική υπηρεσία του Υπουργείου Εξωτερικών. Το 1902 διορίστηκε για πρώτη φορά υποπρόξενος στο Μοναστήρι (σημ.Bitol) • εκεί συνέβαλε αποφασιστικά στην οργάνωση των ορθόδοξων ελληνικών κοινοτήτων της Δυτικής Μακεδονίας με τη συμπαράσταση του πατέρα του Στέφανου Δραγούμη αλλά και του Παύλου Μελά, συζύγου της αδελφής του Ναταλίας. Ο Δραγούμης στη συνέχεια υπηρέτησε σε διάφορα προξενεία στην Ανατολική Μακεδονία, τη Θράκη και την Ανατολική Ρωμυλία (Σέρρες, Πύργο και Φιλιππούπολη). Μετατέθηκε στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου το 1905 και στη συνέχεια στο Δεδεαγάτς (σημ. Αλεξανδρούπολη). Υπηρέτησε σε σημαντικές διπλωματικές θέσεις όπως στην Κωνσταντινούπολη, στη Ρώμη, στο Λονδίνο, στην Αγία Πετρούπολη. Στην Κωνσταντινούπολη συνεργάστηκε στενά με τον φίλο του και αξιωματικό του Πεζικού Αθανάσιο Σουλιώτη, γνωστός με το ψευδώνυμο Νικολαΐδης, για την οργάνωση των ελληνικών πληθυσμών της Πόλης. Αποτέλεσμα των προσπαθειών τους ήταν η δημιουργία της μυστικής εθνικής Οργάνωσης Κωνσταντινουπόλεως. Το 1911 κατά την κατάληψη των Δωδεκανήσων από την Ιταλία ο Δραγούμης συμμετείχε στην οργάνωση συνεδρίου με κύριο σκοπό την ένωση των νησιών με την Ελλάδα ή την πλήρη αυτονομία τους. Με το ξέσπασμα του Πρώτου Βαλκανικού πολέμου διαφώνησε εντονότερα με την πολιτική του Βενιζέλου. Κατατάχθηκε στο στρατό και αμέσως αποσπάσθηκε στο γραφείο του Βασιλέα Κωνσταντίνου. Ήταν παρών και συμμετείχε ενεργά στις διαπραγματεύσεις για την παράδοση της Θεσσαλονίκης το 1912. Μετά τους Βαλκανικούς πολέμους τοποθετήθηκε πρώτα στην πρεσβεία της Αγίας Πετρούπολης και εν συνεχεία στη Βιέννη και το Βερολίνο. Τον Μάϊο του 1915 αποφασισμένος να αναλάβει ουσιαστικότερο ρόλο στα τεκταινόμενα παραιτήθηκε από το Υπουργείο των Εξωτερικών για να πολιτευθεί. Στις εκλογές του ίδιου χρόνου εκλέχθηκε βουλευτής Φλωρίνης, στον τόπο καταγωγής της οικογένειάς του (Βογατσικό Φλωρίνης). Στη Βουλή ανέπτυξε τις θέσεις του χωρίς όμως να ενταχθεί στις πολιτικές των δύο μεγάλων κομμάτων. Πεποίθησή του ευθύς εξαρχής ήταν πώς η Ελλάδα έπρεπε να εισέλθει στον πόλεμο στην πλευρά των Δυνάμεων της Συνεννοήσεως υπό ορισμένους όμως όρους. Παράλληλα με τη διπλωματική του σταδιοδρομία αρθρογράφησε επί σειρά ετών σε πολιτικά περιοδικά και εφημερίδες. Από τον Ιανουάριο του 1916 είχε αρχίσει να εκδίδει το εβδομαδιαίο πολιτικό περιοδικό Πολιτική Επιθεώρηση. Από τις σελίδες του περιοδικού και μετά την αναχώρηση του Κωνσταντίνου από την Ελλάδα, τον Ιούνιο του 1917, ο Δραγούμης διαμαρτυρήθηκε έντονα για την επέμβαση των Μεγάλων Δυνάμεων στα εσωτερικά της χώρας και την παραβίαση της ουδετερότητας. Άμεση συνέπεια της αντίδρασής του αυτής ενάντια στην πολιτική του Βενιζέλου υπήρξε η εξορία του μαζί με άλλους αντιφρονούντες πολιτικούς στην Κορσική τον Ιούλιο του 1917. Έως τον Μάϊο του 1919 παρέμεινε στην Κορσική και στη συνέχεια μεταφέρθηκε στη Σκόπελο από όπου και επέστρεψε τελικά στην Αθήνα το φθινόπωρο του 1919. Στην Κορσική ο Δραγούμης συνέταξε και υπέβαλε στη Συνδιάσκεψη της Ειρήνης στο Παρίσι υπόμνημα για τη συμβολή και τις θέσεις της Ελλάδας. Στη Σκόπελο συνέταξε και απέστειλε δεύτερο υπόμνημα σχετικά με τη θέση της Ελλάδος στο Ανατολικό ζήτημα, τις εδαφικές της διεκδικήσεις καθώς και τη στάση που θα έπρεπε να ακολουθήσει στο ζήτημα της Μικράς Ασίας. Στις 31 Ιουλίου/13 Αυγούστου 1920, έγινε γνωστή στην Αθήνα η απόπειρα δολοφονίας του Ελευθέριου Βενιζέλου στο Παρίσι. Στο πλαίσιο αντιδράσεων που οργάνωσαν παρακυβερνητικοί κύκλοι στη Αθήνα ο Δραγούμης συνελήφθη καθοδόν από την Κηφισιά στην Αθήνα. Παραδόθηκε σε απόσπασμα δεκαπέντε ανδρών για να μεταφερθεί στο Φρουραρχείο Αθηνών . Κατά τη διάρκεια όμως της διαδρομής προς το Φρουραρχείο ο Δραγούμης εκτελέστηκε. Άφησε την τελευταία του πνοή στο πεζοδρόμιο της Λεωφόρου Κηφισίας (σημ. Βασιλίσσης Σοφίας).Το ίδιο βράδυ ανακοινώθηκε ο θάνατός του στην οικογένειά του και ο ενταφιασμός του πραγματοποιήθηκε εσπευσμένα το επόμενο πρωί με την παρουσία μόνον λίγων μελών της οικογένειάς του. Υπέρμαχος της δημοτικής γλώσσας υπήρξε ένας από τους ιδρυτές του ‘Εκπαιδευτικού Ομίλου.’ Συνέγραψε πλήθος πολιτικών μελετών και άρθρων και δημοσίευσε λογοτεχνικά έργα. Ενδεικτικά αναφέρουμε: ‘Μαρτύρων και Ηρώων αίμα’ (1907), ‘Σαμοθράκη’ (1908), ‘Οσοι ζωντανοί’ (1911). Ο αδελφός του Φίλιππος Δραγούμης διαφύλαξε το έργο του και δημοσίευσε μετά το θάνατό του Ίωνος ορισμένα από τα ανέκδοτα έργα του όπως το ‘Μονοπάτι,’ (1902) και το ΄Σταμάτημα’ (1917). Το Αρχείο χαρακτηρίζεται από πλούσια θεματολογία με κύριους άξονες τη διπλωματική, εθνική, βουλευτική και συγγραφική δραστηριότητα του Δραγούμη. Χρονικά καλύπτει τα τέλη του 19ου και τα πρώτα είκοσι έτη του 20ου, μια από τις πλέον ενδιαφέρουσες περιόδους της νεοελληνικής ιστορίας. Το Μακεδονικό Ζήτημα αλλά και το σύνολο των εθνικών διεκδικήσεων της Ελλάδας την περίοδο αυτή φωτίζονται από το πλήθος του αρχειακού υλικού που απόκειται στις ενότητες του Αρχείου. Αφορά επίσης την περίοδο των Βαλκανικών Πολέμων καθώς επίσης και εκείνη του Πρώτου Παγκόσμιου Πολέμου. Εμπεριέχει εξάλλου πλήθος προσωπικών στοιχείων που αποτυπώνουν γλαφυρά τη ζωή, τις ενασχολήσεις και τα ενδιαφέροντα του δημιουργού του μέσα από γραπτά του κείμενα, την αλληλογραφία του και το φωτογραφικό υλικό.

English : Ion Dragoumis, one of the many children of Stephanos and Eliza Dragoumis, played a central role in the Greek politics of the early 20th century. He served initially as a diplomat in Istanbul, Rome and St. Petersburg and worked with a passion for the annexing of Macedonia to the Greek state. He was elected a Member of the Greek Parliament (1915), but was soon exiled to Corsica (1917) and to the island of Skopelos (1919) after coming into conflict with Eleutherios Venizelos. He was assassinated by his political opponents in Athens in 1920. The collection consists of personal and professional correspondence relating to his diplomatic and other state positions together with documents relating to issues of foreign affairs such as the Macedonian issue, the Greek diplomatic relations with other countries, and the Greek-Ottoman relations. It also includes drafts of his various publications, newspaper clippings and photographs. Part of the correspondence and photographs of the Ion Dragoumis Papers are accessible via the Digital Library of the American School of Classical Studies (http://www.ascsa.edu.gr/index.php/digital-library/resources-listing-all-departments/, under Modern Greece Historical Documents).

Θέματα

Νεότερη Ιστορία, Μακεδονικός Αγώνας, Βαλκανικοί Πόλεμοι, Πόλεμος, Στρατός, Αρχεία, Οικογένειες, Προσωπογραφία, Επιστολές, Δημόσιος βίος, Ιδιωτικός βίος, Οθωμανική κυριαρχία, Εκπαίδευση, Γλώσσα, Διπλωματία, Λογοτεχνία, Τοπική Ιστορία, Κοινωνική Ιστορία, Οικονομική Ιστορία, Πόλεμος, Πολιτική Ιστορία, Μακεδονία, Αλβανικό Ζήτημα, Πολιτικά κόμματα, Εξωτερική πολιτική, Τέχνη, Τύπος, Εκπαίδευση, Βυζαντινές σπουδές, Χρηματοπιστωτικό σύστημα, Δικαιοπρακτικά έγγραφα, Τέχνη, Εκκλησία, Εκκλησιαστική διοίκηση, Ποίηση

Μέγεθος

13 μέτρα (62 φάκελοι, 2827 επιστολές κ.ά.)

Γλώσσα

Ελληνικά, Νέα (1453-)

Αγγλικά

Γαλλικά

Γερμανικά

Ισπανικά

Ρώσικα

Οθωμανικά

Τύπος τεκμηρίων

Κείμενο : αρχειακό υλικό

Κείμενο : βιβλία

Κείμενο : έντυπα

Κείμενο : εφημερίδες

Κείμενο : ταχυδρομικά δελτάρια

Κείμενο : χειρόγραφα

Ακίνητη Εικόνα : φωτογραφίες

Φυσικό Αντικείμενο : μετάλλια

Φυσικό Αντικείμενο : έπιπλα

Φυσικό Αντικείμενο : γλυπτά

Ακίνητη Εικόνα : λιθογραφία

Φυσικό Αντικείμενο

Τύπος συλλογής

Φυσική

Υποστρώματα φυσικών τεκμηρίων

χαρτί

φωτογραφικό χαρτί

μετάλλευμα

ύφασμα

ξύλο

δέρμα

Σχήμα μεταδεδομένων

ΜΗ ΨΗΦΙΑΚΗ ΣΥΛΛΟΓΗ

Συλλέκτης

Ιδιοκτήτης

Γεννάδειος Βιβλιοθήκη

Δικαιώματα ιδιοκτησίας και κατοχής

Μου ανήκουν μόνο τα φυσικά αντικείμενα της συλλογής

Δικαιώματα πρόσβασης - αδειοδότησης

Υπάρχει δυνατότητα επίσκεψης μόνο της φυσικής συλλογής (on site) / Υπάρχει δυνατότητα δημιουργίας αναλογικών αντιγράφων τεκμηρίων της συλλογής (π.χ. με φωτοτύπηση)

Τόπος Συντεταγμένες
Ελλάδα 39, 22
Μακεδονία 40.63978, 22.94516
Αλβανία 41, 20
Ήπειρος 39.23651, 20.71472
Π.Γ.Δ.Μ 41.66667, 21.75
Περίοδος Από Έως
Νεότερη και σύγχρονη περίοδος 19ος αι. μ.Χ. 21ος αι. μ.Χ.

Χρονολογία δημιουργίας τεκμηρίων συλλογής

από: 1895 έως: 1920

Τοποθεσία φυσικής συλλογής

Ονομασία: Γεννάδειος Βιβλιοθήκη

Διεύθυνση: Σουηδίας 61

Πόλη

Αθήνα

Περιοχή

Ευαγγελισμός

Χώρα

Ελλάδα